محمود سرابي
ايران روز گذشته را در سختي و سرما گذراند. برف و كولاك شديد كه از حدود 10 روز بخش وسيعي از ايران را فرا گرفته بود از روز گذشته شدت يافت و حجم بارش برف و كاهش دماي هوا وارد فاز جديدي شد. اين مساله سبب ايجاد وضعيت بحراني در برخي از استانهاي كشور شد. به همين علت در استانهاي كردستان، مازندران، ارديبل، تهران، گيلان، سمنان، مركزي، قزوين، گلستان، اردبيل، زنجان، همدان، آذربايجان شرقي و غربي و خراسان شمالي وضعيت قرمز اعلام و ستاد ويژه ي بحران تشكيل شده است.
در حال حاضر به گفته رئيس سازمان حوادث غير مترقبه كشور وضعيت در نيمي از استانهاي كشور حاد و قرمز است.
اين وضعيت ترافيك شديدي را در بسياري از جاده هاي شهري و بيرون شهري كشور موجب شده است. وضعيت در جاده هاي بيرون شهري خطرناك تر است؛ در همين ارتباط تعداد زيادي از سرنشينان خودروهاي در برف مانده، يخ زدن از سرما را تجربه کردند.
اين وضعيت در جاده هاي زنجان به قزوين، تهران به قم، قزوين به كرج، رشت به قزوين، چالوس به تهران، جاده فيروزكوه، خرم آبادـ پلدختر، همدان به سقز، سراب ـ تبريز و اغلب جاده هاي استان كردستان به چشم مي خورد.
دو سال قبل كه حادثه مشابهي در استان گيلان با بارش يكباره برف پيش آمد، سه روز حمل و نقل استان گيلان و قزوين فلج شد و تعداد زيادي به علت يخ زدگي و عدم دسترسي بيماران به بيمارستان جان باختند.
حجم عمليات برف روبي و گشودن جاده ها نيز به كندي پيش مي رود. مسوول واحد خدمات شهري تهران علت مسدود بودن خيابانها در تهران را "غافلگيري" عنوان كرده است، در حالي كه هفته گذشته نيز بارش چند ساعته برف، راه بندان شديدي در تهران ايجاد كرده و سبب واژگوني و برخورد صدها اتومبيل شده بود. آن هم در شرايطي كه كيسه هاي زياد نمك و شن براي پاشيدن روي سطح خيابانها در محل هاي از قبل تعيين شده و در كنار بزرگراه ها قرار داشت، اما كسي براي پاشيدن آنها نبود!
با اين حال از صبح ديروز راديو به طور مرتب اعلام مي كند كه جاده هاي کشور باز است و "تنها چند جاده كوچك و كوهستاني مسدود مي باشد". مجري همچنين از باز بودن تمام خيابانهاي شهر تهران خبر مي دهد واينکه شهردار تهران، معاون كنترل ترافيك شهرداري تهران، رئيس راهنمايي و رانندگي تهران و كشور در مركز كنترل ترافيك حضور دارند و با استفاده از مونيتورينگ اقدام به كنترل ترافيك مي کنند و دستورات لازم را مي دهند.
با اين حال دقيقا در همين زمان (ساعت 11) اتوبوس هاي شرکت واحد که از ر اه آهن عازم هفت تير بودند، بعد از گذشت بيش از دو ساعت، هنوز در نيمه راه مقصد بودند. حركت اتوبوس بعدي از هفت تير تا ميدان تجريش هم بيش از 3 ساعت طول كشيد. تمام خطوط و جاده هاي ديگر تهران نيز ديروز كماكان وضع مشابهي داشتند. مسيرهاي بزرگراه كردستان، چمران، يادگار امام، اشرفي اصفهاني، همت، صدر، رسالت، نيايش، شيخ فضل الله و... تقريبا يا مسدود بود و يا به علت يخ زدگي، عبور و مرور از آنها تقريبا صورت نمي گرفت. در موارد متعددي نيز اتومبيل ها به علت يخزدگي جاده با يكديگر برخورد مي كردند. البته از حدود ساعت 5 از حجم ترافيك كاسته شد و آن هم به اين دليل بود كه بيشتر اتومبيل هاي شخصي به پاركينگ ها منتقل شد و شهروندان تهراني از نيمه روز ترجيح دادند روزي بدون سفر را تجربه كنند.
يکي ديگر از علل راه بندان هم اين بود كه چه اتومبيل هاي شخصي و چه اتومبيل هاي پليس و حتي اتوبوس هاي شركت واحد به كلي فاقد زنجير چرخ بودند. به عبارت ديگر حتي برف هفته گذشته نيز باعث نشده بود که شركت واحد اقدام به تهيه زنجير چرخ کند.
درچنين وضعيتي جالب اين است که همواره در بخش هاي خبري از حجم فعاليت عمراني و بازگشايي راه ها گزارش مي شد. رئيس سازمان خدمات شهري تهران از حضور 11 هزار نفر از نيروهاي اين سازمان در خيابانها و كوچه ها براي برف روبي خبر مي داد، در حاليکه حضور اين نيروها با اين حجم مشاهده نمي شد. برخي از اين نيروها هم که در صحنه حضور داشتند با اخذ پول از مردم اقدام به برف روبي از حياط و پشت بام خانه ها مي كردند.
"گريدر" در خيابانهاي تهران نيز، به جز چند مورد محدود، به چشم نمي خورد. شايد به همين علت بود که در بخش هاي خبري بيشتر روي حضور 11 هزار نيروي انساني براي برف روبي تاكيد مي شد، نه بر برف روبي مكانيزه. خبري از دستگاههاي برف روب كه برف را ذوب مي كنند نيز نبود. در حاليکه سال گذشته شهرداري تهران درخواست بودجه براي خريد اين دستگاهها را كرده و شوراي شهر تهران نيز با آن موافقت كرده بود. تمام اين مشکلات باعث شد تهران روزي تقريبا تعطيل اما پر جنب و جوش را سپري کند. هرچند بسياري از حضور در محل كار خود و ادارات و شركت ها باز ماندند، اما خانواده هاي تهراني فرصت را براي يك برف بازي جانانه غنيمت شمردند. در بسياري از پارك ها زنان و مردان و كودكان برف بازي مي کردند؛ مساله ايس که از ظهر به بعد چشمگير تر بود. پارك لاله، پارك نياوران، ولنجك، پرديسان، پارك آزادي، پارك ساعي، پارك ملت، پارك طالقاني و.. از جمله پارك هاي مورد توجه خانواده ها بود.
ديروز همچنين تمام مدارس از راهنمايي تا دبيرستان و نيز تمام دانشگاهها در استانهاي برف زده تعطيل بود. علاوه بر اين با وجود عدم تعطيلي، بسياري از بانك ها، ادارات، مطب پزشكان و.. به علت مسدود بودن خيابانها و جاده ها با تعطيلي ناخواسته مواجه شدند.
هر چند سازمان اورژانس كشور به طور مرتب از اعلام آمادگي كامل خبر داد؛ آمبولانس هايي که به علت مسدود بودن جاده ها و خيابانها در تهران و ساير استانها امكان خدمات رساني نداشتند.
روز گذشته همچنين حوادث ناگواري نيز رخ داد. در جاده هاي برف گير كشور از جمله قزوين ـ رشت، قزوين ـ زنجان، همدان و.. به علت تصادف و واژگوني اتومبيل ها و اتوبوس هاچند نفر جان خود را از دست داند. آمار غيررسمي حكايت از 20 كشته دارد. اين علاوه بر كساني است كه به علت سرما و گير كردن در برف و كولاك در خطر مرگ قرار دارند. شدت برف و كولاك موجب شد تا كاري از دستگاههاي وزارت راه و ترابري هم بر نيايد و به همين علت در برخي مناطق كه ارتش پادگان داشت، از تانك و نفربرهاي زرهي و ادوات سنگين ارتش براي بازگشايي راه ها استفاده شد كه از جمله مي توان به قزوين و لرستان اشاره كرد.
همچنين تاكنون كه حدود 24 ساعت از زمان آغاز بارش برف مي گذرد هنوز ارتباط بيش از 3 هزار روستا در استانهاي خوزستان، گيلان، لرستان، كردستان، همدان، كهگيلويه و بوير احمد و قزوين با جهان خارج كاملا قطع و برق نيز در تمام اين مناطق قطع شده است.
از جمله ديگر حوادث ديروز، مدفون شدن چندين خودرو در اثر سقوط بهمن در امامزاده هاشم است. راهنمايي رانندگي اعلام کرده كه حدود 50 خودرو در خطر قرار دارند، هر چند. به گفته مسوولان راهنمايي رانندگي و اورژانس كار امداد رساني به اين افراد به سرعت ادامه دارد و تا ساعاتي ديگر آنان از خطر نجات خواهند يافت.
از سوي ديگر شركت گاز طي اطلاعيه اي تاكيد كرده است كه در صورت عدم صرفه جويي امكان قطع گاز وجود دارد. اين مشکب در پي قطع تزريق گاز تركمنستان به شبكه گاز ايران رخ داده است. تركمنستان براي از سرگيري صدور گاز مبلغ بيشتري را مطالبه مي كند. در پي اين مساله هفته گذشته استان مازندان و بخش شمالي استان خراسان و به ويژه شهر سازي با قطع كامل گاز مواجه شد. اين مساله تعطيلي نانوايي ها و كمبود نان را نيز به دنبال داشت. به طوري که قيمت يك بسته نان 150 توماني به 3 هزار تومان رسيد.
اكنون باز هم خطر قطع گاز وجود دارد. در حاليكه بارش برف در تهران و شهرستانهاي اطراف حتي تا نيم متر رسيده و اين ارتفاع در ساوه به بيش از دو متر رسيده است.
همزمان طبق اطلاعيه سازمان هواشناسي، كاهش دما و بارش برف همراه با كولاك همچنان ادامه خواهد داشت و دماي هوا در تهران طي امروز و امشب به 9 درجه زير صفر خواهد رسيد. اين وضعيت در استانهاي ديگر وخيم تر است. سازمان هواشناسي حتي براي استانهايي همچون سيستان و بلوچستان، هرمزگان، كرمان، بوشهر و اصفهان نيز اعلام خطر كرده است.
به همين علت پرواز تمام هواپيماها به فرودگاه مهر آباد و امام خميني، فرودگاه رشت، رامسر، گرگان سمنان، زنجان، اراك و.. بطور كلي لغو شده است. هيات دولت نيزامروز و فردا را نه تعطيل رسمي بلكه براي ادارات و مراكز آموزشي دولتي تعطيل اعلام كرده است. دانشگاه ها و مراكز آموزشي هم امروز تعطيل شده اند.
شهرداري تهران نيز با صدور اطلاعيه اي از مردم خواسته است: "در صورت نداشتن کار ضروري حتي المقدور ازمنزل خارج نشوند"، "با توجه به تداوم روند کاهش دما در مصرف گاز و برق حداکثر صرفه جويي را به عمل آورند"، "در صورت مواجه شدن با توقف اجباري به دليل يخبندان از رها کردن خودرو در مسيرهاي اصلي خودداري کنند"، "مراقب سقوط و شکستگي شاخه هاي درختان باشند و از قرار گرفتن در زير درختان کهنسال و پوشيده از برف پرهيز نمايند"، "نسبت به بررسي و کنترل لوله هاي آب واقع شده در فضاي باز و پيشگيري از يخ زدگي احتمالي آنها اقدام شود"، " با توجه به در پيش بودن يخبندان شديد و کم سابقه در صورت خروج از منزل و تردد در معابر از کفش و پوشش مناسب استفاده نمايند"، "از رانندگي در مسيرهاي ناشناخته، برف گير، کوهستاني و معابر باريک تا حد امکان خود داري شود"، "ضمن اقدام به برف روبي براي جلوگيري از سنگيني پشت بام و آسيب هاي احتمالي، از ريختن برف در معابر عمومي، پياده روها و خيابانها که باعث سختي تردد در روزهاي آتي به ويژه در شرايط يخبندان خواهد شد، پرهيز نموده و حتي المقدور برفها را در حياط خانه ها جمع آوري" کنند.
