‏ساخت فيلم هاي تاريخي همواره از پر هزينه ترين و مشکل ترين ژانرهاي سينمايي– تلويزيوني بوده؛ ساخت ‏دکور و دوختن لباس، مطالعه و تحقيق درباره رويدادها و شخصيت ها در کنار انتخاب عوامل مناسب و حرفه ‏اي شروط اوليه خلق يک اثر تاريخي عظيم و خوش ساخت است. اما در کشور ما به دليل کمبود امکانات و ‏تقسيم ناعادلانه همين امکانات ميان هنرمندان، اغلب شاهد نمايش آثار نازلي هستيم. مجموعه هايي که فقط با ‏رويکرد ديني و به قصد پر کردن ساعات پخش ساخته مي شوند. آخرين نمونه از اين دست سريال ها "ابراهيم ‏خليل الله" است که به تازگي از شبکه دوم سيما پخش شد....‏

‎‎ابراهيم خليل الله‏‎‎

نويسنده، تهيه کننده و کارگردان: محمد رضا ورزي. مدير تصوير برداري: رسول احدي. موسيقي: کارن ‏همايونفر. طراح صحنه و لباس: محسن شاه ابراهيمي. بازيگران: محمد صادقي، بهزاد فراهاني، نگين صدق ‏گويا، مير طاهر مظلومي، چنگيز وثوقي، فخرالدين صديق شريف، روشنک عجميان. ‏
داستان زندگي حضرت ابراهيم و به انجام رساندن ماموريت الهي آن حضرت براي ساخت خانه خدا...‏

‎‎از توليد به مصرف در 50 روز!!!‏‎ ‎

رسيدن به فرمي ايده آل در مجموعه سازي تاريخي مستلزم رعايت و به وجود آمدن عناصري است که شايد ‏در ديگرگونه هاي مجموعه سازي تلويزيون نياز نباشد. عنصر بسيار مهم و تاثيرگذاري اين نوع مجموعه ها ‏مرحله پيش توليد کار است که تيم تحقيقاتي کار به جمع آوري اطلاعات درباره معماري آن دوران، پوشاک ‏آن دوران، نوع گويش زباني آن دوران و... مي پردازند. نتيجه اين تحقيق مي تواند کمک حال گروه اجرايي ‏اثر باشد. و قاعدتاً اين فرآيندي مستلزم داشتن سرمايه و امکانات کافي است. چيزي که در کشور ما کمتر به آن ‏بها داده مي شود، و زماني که کارگرداني به سراغ داستاني چون داستان زندگي حضرت ابراهيم (ع) مي رود ‏قاعدتا بايد از امکانات مدرن و به روزي براي ساخت اثر خود برخوردار باشد. درصورتي که اکثر سريال ها ‏و فيلم هاي تاريخي فاقد امکانات تکنيکي هستند و همين عامل مهم باعث ضربه خوردن شان مي شود. البته ‏هستند عده معدودي که بودجه هاي هنگفت ميلياردي براي ساخت سريال خود مي گيرند. ‏

محمد رضا ورزي در "ابراهيم خليل الله" تصويرگر همان داستان آشنايي مي باشد که همگان از آن مطلع اند. ‏بت پرستي در زمان جاهليت و ساخت خانه خدا توسط حضرت ابراهيم از نکات برجسته اي ست که ورزي ‏در اثرش به آنها پرداخته است. فيلم بسيار روان و ساده آغاز مي شود و مخاطب را با خود همراه مي کند. با ‏اينکه مخاطب انتهاي داستان رامي داند اما انتخاب اينکه کدام لحظات به تصوير کشيده شوند نشانه هوشمندي ‏کارگردان مي باشد. دکوپاژ اثر ترکيبي است و در واقع کارگردان با قاب بندي هاي باز و قرار دادن ابراهيم ‏در مرکز قاب بيشترين تاکيد خود را بر شخصيت اصلي داستان مي گذارد. البته برخي از صحنه ها هستند که ‏به دليل نبود امکانات کافي، بسيار سطحي و ابتدايي از کار در آمده اند که نمونه بارز آن صحنه در آتش رفتن ‏حضرت ابراهيم است. عنصر تکنيکي اين سکانس که آتش به باغي از گل تبديل مي شود به قدري ابتدايي و ‏ضعيف است که مخاطب ارتباطش با اثر به شدت دچار گسست مي شود.‏

نقطه قوت فيلم انتخاب بازيگران است. محمد صادقي در نقش "ابراهيم" بازي خيره کننده اي از خود برجاي ‏مي گذارد. همچنين بهزاد فراهاني و چنگيز وثوقي بازي هاي قدرتمندي از خود به نمايش مي گذارند. تنها نکته ‏قابل ايراد در بخش بازيگري انتخاب فخرالدين صديق شريف در نقش شيطان است. نقش به درستي از کار در ‏نيامده وبا توجه به سکانس هاي گرفته شده از شيطان بيشتر يادآور شيطان فيلم "مصائب مسيح" ساخته "مل ‏گيبسون" است. چه در نوع قاب بندي و چه ميزانسن آن صحنه، انتخاب شخصيت ها و بازيگران فرعي هم به ‏خوبي انجام نگرفته، اکثر اين بازيگران موقعيت را باور نکرده اند بنابراين عکس العمل مناسبي نسبت به ‏رويدادها از خود نشان نمي دهند. موسيقي اثر از نکات برجسته کار است که انتخاب تم هايي تلفيقي از موسيقي ‏عربي و ايراني به فضاسازي کار کمک شاياني کرده است که اين نشان از هوش و خلاقيت سازنده آن دارد. ‏در مجموع از اثري که توليد آن بيش از50 روز طول نکشيده!! و آنچنان پيش توليدي هم پشت سر نگذاشته ‏نبايد انتظار بيش از اين را داشت. در واقع بايد گفت که با توجه به امکانات موجود، ورزي از اين تجربه ‏سربلند بيرون آمده است. ‏