 نگاه بي بي سي به فرهنگ اينترنتي ايرانيان - علي رغم آنکه اغلب رسانه هاي رسمي ايران تحت کنترل دولت و يا محافظه کاران تندرواست، اينترنت به ابزاراصلي مناسب برقراري ارتباط از سوي نسل جوانتر تحصيلکرده و کنجکاو ايران تبديل شده است.
اگر در اينترنت ايران را جستجو کنيد، با وبلاگ ها و وب سايت هائي روبرو مي شويد که همه موضوع ها را تحت پوشش خود قرار داده اند. سياست، هنر، سينماي هاليوود، مسائل زنان، ورزش زنان، موسيقي پاپ ... همه چيز به آهستگي نجوا مي شود. حتي وب سايت هاي دوست يابي هم در جمهوري اسلامي وجود دارند.
جنگ فضاي مجازي هر روز ادامه دارد. دولت بر طبل کنترل بيشتر اينترنت مي کوبد، و وبلاگ نويس هاي ايراني هم عکس العمل نشان مي دهند.
در ايران حدود 000/56 وبلاگ نويس و حدود 22 ميليون کاربر اينترنتي وجود دارد. براي کشوري که هنوز در برخي نقاط دور افتاده اش جريان برق هم ندارند، اين آمار بدي نيست.
حتي برخي از روزنامه نگاران در رسانه هاي اصلي کشور، از اينترنت براي چاپ مقاله هائي استفاده مي کنند که امکان قرار دادن آنها در روزنامه و يا گذر از سد سردبير وجود ندارد و يا اينکه با سانسور مقامات روبرو مي شوند.
جاذبه اصلي براي وبلاگ نويس ها در فضاي رعب آور سياسي ايران اين است که کسي به آنها گوش مي دهد.
اين ديدگاه سيد وحيد عقيلي، دستيار استاد ارتباط جمعي دانشگاه آزاد در تهران، است.
او مي گويد: "اکنون نسل جديد براي ابراز عقايد و باورها و طرز تلقي خود به دنيا دسترسي دارد. اينترنت ابزار خوبي است که به مردم اجازۀ تعريف از خودشان را مي دهد."
آزادي بيان در ايران، حتي در اينترنت نيز حال و روز ناخوشي دارد.
امير قبلاً يک وبلاگ سياسي مي نوشت. هرچند او اصرار داشت چيز "توهين آميزي" در وبلاگش نمي نويسد، يک روز که رايانه اش را روشن کرد، ديد وبلاگش از سوي مسؤولان مسدود شده است: فقط براي اينکه جرأت بحث گفتگ درباره سياست را به خود داده بود.
خيلي از وب سايت ها براي دور زدن محدوديت ها، مجبورند مرتب آدرس اينترنتي خود را عوض کنند.
کاربران اينترنت در ايران آموخته اند چگونه با دانلود کردن نرم افزارهاي ضد فيلتر و ساير تکنولوژي ها از اين محدوديت ها فارغ شوند.
عليرغم مشکل بودن دسترسي به وبلاگ نويس ها، اخيراً گزارش هائي از بازداشت برخي از آنها به گوش مي رسد.
چند ماه پيش بود که مجلس ايران کار بر روي تصويب يک قانون را شروع کرد که براي وبلاگ نويس هائي که از طريق اينترنت سبب اشاعه فساد و فحشا مي شوند، مجازات اعدام را در نظر مي گيرد.
هنوز معلوم نيست کار اين لايحه به کجا کشيده است.
اخيراً دستورالعملي مبني بر ثبت نام وبلاگ نويس ها با وزارت ارشاد بعد از امتناع برخي از افراد، به دست فراموشي سپرده شد.
شايد مسؤولان ايراني به اين نتيجه رسيده باشند که سخت گرفتن در اين مورد، اثرات معکوسي خواهد داشت.
عليرغم همه اين ها، مقامات هنوز نگران تأثير اينترنت بر جامعه اسلامي و نوعي از فرهنگ هستند که آنها ترويج مي کنند.
سپاه پاسداران انقلاب اخيراً دربارۀ "امپرياليسم اينترنتي" مطالبي به چاپ رساند و هشدار داد سازمان سيا از اينترنت براي به راه انداختن يک "انقلاب مخملي" در ايران استفاده مي کند.
سپاه، رسانه هاي بين المللي از جمله بي بي سي، سي ان ان و نيويورک تايمز را متهم به دست داشتن در اين توطئه کرد.
ولي نکته جالب آن است که اينترنت در ايران نشان تا چه حد غيرسياسي است.
زندگي اينترنتي در ايران کاملاً با آنچه در کشور مي بينيد و يا از رسانه هاي رسمي مي شنويد متفاوت است.
ابزار شيطاني
آنچه در اينترنت ايراني ها مي گذرد حتي اگر مستقيماً هيچ تهديد مستقيم سياسي هم متوجه دولت نکند، بازتاب پيچيدگي جامعه ايراني است. تصويري است که مدافعان انقلاب دل خوشي از آن ندارند.
براي مثال موسيقي راک و پاپ را درنظر بگيريد: نواختن گيتار الکترونيک در انظار ممنوع است (ابزار شيطاني). آواز خواني به زبان انگليسي با پاسخ مستقيم "خير" روبرو مي شود. اينکه يک زن به تنهائي آواز بخواند غير ممکن است.
براي همين است که تمام اينکارها زير زميني مي شوند.
صدها و شايد هزاران گروه موسيقي ايراني، موسيقي خود از متال گرفته تا ترنس، از طريق اينترنت پخش مي کنند. صداي اين موسيقي را در دستگاه پخش تاکسي هاي تهران هم مي شنويد.
اينطور نيست که نسل موسيقي راک ايران، به تنهائي صحنۀ اينترنت را در اختيار گرفته باشد.
اخيراً دولت اعلام کرده ده هزار وبلاگ بسيجي- شبه نظاميان وابسته به سپاه پاسداران- را در اينترنت قرار داده است.
شهر مذهبي قم هم يکي از بهترين امکانات اينترنتي کشور را در اختيار دارد. روحانيون به تحقيق درباره اسلام مي پردازند و يافته هاي خود را در وب سايت هاي بيشمار خود به چاپ مي رساند.
دولت هم به ابراز خواسته ها ي خود در اينترنت مشغول است. اخبار مربوط به محمود احمدي نژاد هم گاهي سر از وبلاگ خود او در مي آورند.
ايراني ها از باقي دنيا متأثر مي شوند و از تماس با خارجي ها خوشحالند. اين اتفاقي است که در فرهنگ روبه توسعه اينترنتي در ايران در بيشترين حجم رخ مي دهد.
منبع: بي بي سي- 15 دسامبر
جمعه 29 آذر1387 - 12:51
|
| 
